Przepisy dotyczące sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju pochodzą z Brukseli, ale Bruksela pisze dyrektywę, nie rozporządzenie. Dyrektywa musi zostać przez każde państwo członkowskie przekształcona w prawo krajowe, i to właśnie ten proces transpozycji jest momentem, w którym powstają różnice. Tekst europejski daje ramy; krajowy parlament, krajowy organ nadzoru i krajowe organizacje zawodowe wypełniają te ramy treścią. Dla przedsiębiorstwa, które przeczytało tylko europejskie podsumowanie, jest to pierwsza pułapka: podsumowanie opisuje przeciętną sytuację, nie wynik w konkretnym kraju.
Przy transpozycji do polskiego prawa krajowego kilka mechanizmów jest strukturalnie wrażliwych. Po pierwsze, samo tempo transpozycji: państwa członkowskie nie muszą wszystkie być gotowe na tę samą datę, a zwłoka w krajowej procedurze legislacyjnej zmienia moment, w którym obowiązek faktycznie staje się wykonalny, niezależnie od europejskiego terminu. Po drugie, wyznaczenie organu nadzoru: który krajowy organ nadzoruje przestrzeganie przepisów, jakie kompetencje ten organ otrzymuje i jak ten organ egzekwuje przepisy, to krajowy wybór, który może wypadać różnie w różnych krajach. Po trzecie, dopasowanie do istniejącego prawa krajowego: Polska miała już własne przepisy dotyczące sprawozdawczości rocznej, prawa spółek i rachunkowości, a nowe europejskie obowiązki są w nie wpisywane. To wpisanie może obowiązki zaostrzyć, zliberalizować lub umieścić na innym poziomie w organizacji, niż na pierwszy wzgląd sugeruje tekst europejski.
Często przyjmowanym założeniem jest, że kryteria decydujące o tym, czy przedsiębiorstwo podlega obowiązkowi, są w całej Europie stosowane identycznie. Nie jest to oczywiste. Krajowi ustawodawcy mogą przy transpozycji podejmować decyzje dotyczące tego, jak traktowane są grupy przedsiębiorstw, jak uwzględniane są spółki zależne zagranicznych spółek matek i jak kształtowane są okresy przejściowe. Precyzyjne progi i terminy obowiązujące w Polsce znajdują się w polskiej ustawie transponującej i towarzyszących jej przepisach wykonawczych; ten tekst należy sprawdzić bezpośrednio, ponieważ zmiany w prawie następują szybciej, niż jakiekolwiek podsumowanie może nadążyć.
Europejska linia wymaga zapewnienia (assurance) dla sprawozdania dotyczącego zrównoważonego rozwoju, ale kto może to zapewnienie przeprowadzić i według jakiego standardu, jest ponownie krajową interpretacją. W Polsce krajowa organizacja zawodowa audytorów, wspólnie z ustawodawcą, określa jaka kwalifikacja jest wymagana i jaki poziom pewności jest w pierwszej fazie oczekiwany. Ten szczegół w praktyce decyduje o tym, kogo przedsiębiorstwo musi zaangażować i kiedy, i jest to szczegół, który nie jest ustalony w samej dyrektywie europejskiej.
Kuszące jest postrzeganie krajowego odchylenia jako problemu tłumaczenia: ta sama reguła, inny język. To nie docenia mechanizmu. Każde państwo członkowskie przepisuje dyrektywę na nowo w ramach własnego systemu prawnego, z własnymi definicjami form przedsiębiorstw, własnymi rokami obrotowymi, własnymi systemami sankcji i własną strukturą nadzoru. Przedsiębiorstwo z siedzibami w kilku krajach może wobec tego dla tego, co merytorycznie wydaje się tym samym obowiązkiem, w każdym kraju potrzebować innego właściciela, innego dokumentu dowodowego i innego terminu. Widać to również w innych państwach członkowskich: jak Szwecja wdrożyła dyrektywę europejską pokazuje inne tempo transpozycji niż Polska, duński sposób ukształtowania nadzoru i egzekwowania umieszcza odpowiedzialność inaczej, a irlandzkie dopasowanie do istniejącego prawa spółek pokazuje, jak istniejący system prawny kształtuje nowe przepisy. Kto działa w kilku z tych krajów, nie może zakładać jednego zestawu przepisów.
Dla zarządu, CFO, general counsel czy audytora wewnętrznego, który musi być w stanie wykazać, że organizacja ma sytuację pod kontrolą, pytanie nie dotyczy tylko tego, jaki obowiązek europejski obowiązuje. Pytanie dotyczy tego, jaka krajowa implementacja ma zastosowanie do każdej jednostki w grupie, kto w organizacji jest odpowiedzialny za dowód, że dana krajowa implementacja jest spełniona, i jaka kontrola wykazuje, że ten proces jest powtarzalny, a nie jednorazowy. To wymaga przeglądu dla każdego kraju i każdej jednostki, zawierającego dla każdego obowiązku właściciela, dowód i kontrolę wykazującą, że dowód pozostaje aktualny. Ten przegląd logicznie różni się od tego, co byłoby potrzebne przy austriackiej implementacji tej samej dyrektywy czy przy czeskim podejściu do obowiązków sprawozdawczych, a przegląd musi być aktualizowany, gdy jeden z krajowych ustawodawców zmieni własny tekst.
Opracowanie takiego przeglądu, dla każdego kraju, każdej jednostki, każdego obowiązku, jest w dużej mierze pracą zorganizowaną: sprawdzanie krajowych źródeł, identyfikowanie właściwego tekstu, łączenie właściciela w organizacji z obowiązkiem oraz doprowadzanie dowodu do porządku. Część tej pracy można wspierać sztuczną inteligencją, część wymaga oceny, która musi pozostać przy człowieku. Skan pracy FTE TO AI wylicza dla każdego zadania, jaka część tej pracy może zostać przejęta przez AI, a jaka nie, dzięki czemu staje się jasne, gdzie czas jest poświęcany na wyszukiwanie informacji, a gdzie na faktyczną ich ocenę.
Compliance Check, który dla każdego obowiązku łączy właściciela, dowód i kontrolę, jest w budowie. Kto chce z niego skorzystać, gdy będzie dostępny, może zapisać się na listę oczekujących. Dla aktualnego tekstu polskiego prawa i progów punktem wyjścia pozostaje źródło krajowe lub konsultacja z osobą, która na bieżąco śledzi polską transpozycję.
Vraag maar welke verplichting op u van toepassing is, en waaraan u dat kunt aantonen.
Answers come from this site’s knowledge base. Not tailored advice, and not a scan of your company.