Kennisbank

Jak Austria tłumaczy linię europejską na własne prawo

Dyrektywa europejska nie jest prawem, dopóki kraj nie postanowi inaczej

Europejskie prawodawstwo dotyczące zrównoważonego rozwoju funkcjonuje w formie dyrektyw. Dyrektywa wyznacza cel i ramy, ale staje się wiążąca dopiero wtedy, gdy państwo członkowskie przekształci ją w prawo krajowe. Austria robi to poprzez własne procesy legislacyjne, z własnymi departamentami, własnymi rundami konsultacyjnymi i własnym tempem. Między tekstem europejskim a prawem austriackim znajduje się więc etap tłumaczenia, a w tym etapie dokonywane są wybory: dotyczące zakresu, tego, kto za co odpowiada, jak zorganizowany jest nadzór oraz jakie obowiązują przepisy przejściowe.

To jest istota tego, dlaczego europejska regulacja może w Austrii wyglądać inaczej niż w tekście samej dyrektywy. Nie dlatego, że Austria ignoruje regulację, ale dlatego, że transpozycja krajowa jest po prostu odrębnym dokumentem, z własną numeracją i własną interpretacją pojęć, które w dyrektywie zostały celowo pozostawione otwarte.

Gdzie najczęściej powstaje odchylenie

Istnieje kilka miejsc, w których transpozycja krajowa systematycznie tworzy różnicę, nawet jeśli intencja europejskiego prawodawcy jest wszędzie taka sama.

• Kto precyzyjnie podlega obowiązkowi. Dyrektywy często pozostawiają miejsce na definicje dotyczące wielkości, sektora lub struktury grupy. Austria może wypełnić tę przestrzeń inaczej niż kraje sąsiednie, w wyniku czego firma o porównywalnym profilu w jednym kraju podlega obowiązkowi, a w drugim nie.
• Kto sprawuje nadzór i w jaki sposób. Dyrektywa przewiduje nadzór, ale nie określa, jaki organ go wykonuje. Austria może przypisać to zadanie istniejącemu organowi nadzoru lub nowo utworzonej instytucji, z własnymi metodami działania i własnymi oczekiwaniami co do przedkładanych dowodów.
• Terminy przejściowe i wprowadzanie etapowe. Dyrektywy często dają przestrzeń na ścieżkę wdrażania. Austria może przypisać do tego własny harmonogram, który odbiega od tego, co w innym kraju uznaje się za okres przejściowy.
• Relacja do istniejącego prawa krajowego. Austria posiada własne przepisy w zakresie prawa spółek, sprawozdań finansowych i odpowiedzialności. Nowe obowiązki europejskie są w nich wkomponowywane, a to wkomponowanie może zaostrzyć istniejący obowiązek, złagodzić go lub pozostawić bez zmian.

Żaden z tych mechanizmów nie jest unikalny dla Austrii. Ten sam wzorzec można rozpoznać w sposobie, w jaki Czechy odbiegają od linii europejskiej, oraz w sposobie, w jaki Portugalia tłumaczy linię europejską na własne ustawodawstwo. Dyrektywa jest ta sama, transpozycja krajowa nie.

Dlaczego to nie mieści się w jednej liście kontrolnej

Skutkiem tego jest to, że na pytanie „czy moja firma podlega temu obowiązkowi” nigdy nie można odpowiedzieć wyłącznie na podstawie tekstu europejskiego. Zawsze potrzebna jest druga warstwa: krajowa nakładka nałożona na europejską podstawę. Dla Austrii oznacza to, że aktualny tekst ustawy oraz powiązane przepisy wykonawcze są jedynym wiarygodnym źródłem informacji o progach, terminach i szczegółach dotyczących nadzoru. Ta strona opisuje mechanizm, który powoduje odchylenie, nie aktualne liczby, ponieważ te zmieniają się, a poza tym nie są ustalone, dopóki ustawodawstwo krajowe nie zostanie zakończone lub zmienione.

Ten wzorzec krajowych nakładek jest również dobrze rozpoznawalny, gdy porówna się go z krajem, w którym podstawa europejska jest taka sama, ale krajowa transpozycja jest szczegółowo udokumentowana, co widać w tym, jakie krajowe nakładki obowiązują w Niemczech oraz w tym, jakie krajowe nakładki obowiązują we Francji. Firma działająca w wielu krajach musi więc dla każdego kraju od nowa ustalić, gdzie znajduje się krajowa nakładka, i nie może zakładać, że obowiązek ustalony w jednym kraju automatycznie obowiązuje w ten sam sposób w innym kraju.

Co to oznacza dla pytania, jakiemu obowiązkowi podlega firma

Dla członka zarządu, CFO, General Counsel czy audytora wewnętrznego oznacza to, że pierwszym pytaniem nie jest „co mówi dyrektywa europejska”, lecz „co z tego uczyniła Austria i jaka część organizacji jest tym konkretnie objęta”. Zależy to również od sektora: sposób, w jaki obowiązki dotyczące zrównoważonego rozwoju przekładają się na przykład na zasady ESG obowiązujące w budownictwie, różni się od sposobu, w jaki to działa w przypadku zasad ESG obowiązujących w branży instalacyjnej, a te różnice sektorowe nakładają się na różnice krajowe. Compliance Check ma na celu rozdzielenie tych dwóch warstw, europejskiej i krajowej, dla każdego obowiązku oraz przypisanie ich do właściciela, z dowodem i kontrolą, tak aby zarząd mógł wykazać, że posiada przegląd, a nie musiał go tylko deklarować.

Narzędzie, które buduje ten przegląd, jest w trakcie tworzenia. Kto już teraz chce wiedzieć, jak to działa dla własnej sytuacji, może zapisać się na listę oczekujących.

Pytanie kolejne: co można zrobić z tym przeglądem

Gdy już wiadomo, jakie obowiązki obowiązują i kto za nie odpowiada, powstaje drugie pytanie: jaka część wynikającej z tego pracy może zostać zautomatyzowana. Zbieranie danych do raportów, kontrola dokumentów dowodowych oraz prowadzenie rejestru kontroli to zadania, które dobrze się rozkładają na części. Skan pracy FTE TO AI wylicza dla każdego zadania, jaką część tej pracy może przejąć AI, dzięki czemu widoczne staje się, gdzie nadal potrzebne są godziny pracy ludzkiej, a gdzie powtarzalną pracę można przekazać dalej.